Kontrolsüz ekran kullanımı çocuklarda dil gelişimini geciktiriyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İSTANBUL (AA) – Biruni Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi, Uzman Dil ve Konuşma Terapisti Jülide Kesebir, çocuklarda uzun süreli ve kontrolsüz ekran kullanımının gecikmiş dil ve konuşma gelişimine yol açtığını belirtti.

Üniversite tarafından yapılan açıklamada Kesebir, teknolojinin günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesiyle çocukların çok erken yaşta ekranla karşılaştığını, bunun dil gelişimi açısından ciddi riskler oluşturduğunu vurguladı.

Gecikmiş dil gelişimini, yaşa uygun sözcük dağarcığı, cümle kurma ve dil bilgisel yapıların beklenenden yavaş ilerlemesi şeklinde tanımlayan Kesebir, ekran maruziyetinin artmasıyla çocukların sosyal etkileşiminin azaldığını ve buna akademik, sosyal ve davranışsal sorunların eşlik edebildiğini aktardı.

Kesebir, bilimsel araştırmaların da bu bulguları desteklediğini belirterek şunları kaydetti:

“Kanada’da yapılan araştırmada günde 3 saat ve üzeri ekrana maruz kalan çocuklarda dil gecikmesi riskinin anlamlı şekilde arttığı görüldü. Mobil cihazlarda her 30 dakikalık ekran artışı, 18 aylık çocuklarda ifade edici dil gecikmesi riskini 2–3 kat artırıyor.”

Uzun süre ekran karşısında kalan çocuklarda dikkat dağınıklığı, kelime öğrenme güçlüğü ve oyunda sürdürülebilirlik sorunlarının sıkça görüldüğünü belirten Kesebir, klinik deneyimlerine dayanarak birçok çocuğun ekran karşısında pasif kaldığını ifade etti.

Kesebir, bu çocukların;

• göz teması kurmakta,

• sohbet başlatıp sürdürmekte,

  

• jest ve mimiklerle kendini ifade etmekte,

• oyuna sözel katılımda

zorluk yaşadığını söyledi.

📌 “2 yaş altı ekransız, 2–5 yaş günde 1 saat”

Kesebir, ailelere şu önerilerde bulundu:

“2 yaş altı çocuklarda ekran kullanımından kaçınılmalı. 2–5 yaş arası için günlük ekran süresi 1 saati geçmemeli ve ebeveyn eşlik etmeli. Yemek saatleri, uyku öncesi ve oyun zamanları ekransız alanlar olmalı.”

Çocukta dil gecikmesi belirtileri görüldüğünde beklemenin zaman kaybı olduğunu vurgulayan Kesebir, şu kritik belirtilere dikkat çekti:

• 18. ayda hiç anlamlı sözcük yoksa

• 24. ayda 50’den az sözcük kullanılıyorsa

• 30–36 ayda iki sözcüklü basit cümleler kurulamazsa

• İsme her zaman dönüp bakmıyorsa

• Gerçek insan etkileşimine ilgi azaldıysa

mutlaka bir dil ve konuşma terapistine başvurulması gerektiğini söyledi.

Kesebir sözlerini şöyle tamamladı:

“Çocuklar dili ekrandan değil, ilişkiden öğrenir. Konuşma gecikmesi kader değildir. Erken tanı, doğru terapi ve aile desteğiyle süreç büyük ölçüde olumlu yönde değiştirilebilir.”