Yenidoğan Taraması Bebekleri Koruyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İSTANBUL (AA) – Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ve Neonatoloji Uzmanı Prof. Dr. Bilge Bayraktar, yenidoğan taramalarının bebeklerde belirti vermeden ilerleyebilen bazı hastalıkların erken dönemde saptanması açısından hayati önem taşıdığını belirtti.

Hastaneden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Bayraktar, topuk kanı başta olmak üzere yenidoğan döneminde yapılan taramaların, bazı metabolik ve genetik hastalıkların erken tanısında önemli rol oynadığını aktardı.

Yenidoğan Taramaları Neden Önemli?

Yenidoğan taramalarının yalnızca hastalık tespiti için değil, bebeklerin sağlıklı gelişimini korumak için de önemli olduğunu vurgulayan Bayraktar, şu ifadeleri kullandı:

“Yenidoğan taramalarının temel amacı, bebekte henüz belirti ortaya çıkmadan bazı hastalıkları saptamaktır. Çünkü bazı hastalıklar doğumdan sonraki ilk günlerde dışarıdan fark edilemeyebilir. Ancak zamanında tanı konulmadığında zihinsel gelişim geriliği, nörolojik hasar, büyüme-gelişme sorunları ve hatta yaşamı tehdit eden tablolar ortaya çıkabilir. Yenidoğan taramaları, geri dönüşü olmayan hasarlar oluşmadan önce tanı ve tedavi şansı sunar.”

Bayraktar, yenidoğan bebeklerin doğum sonrası genel durumlarının iyi olmasının taramaların gereksiz olduğu anlamına gelmediğini belirterek, ailelerin en sık üzerinde düşündüğü noktalardan birinin, “Bebeğim iyi görünüyor, neden test yapılıyor?” sorusu olduğuna dikkati çekti.

Tarama testlerinin hasta görünen bebekleri değil, henüz belirti vermeyen riskleri erken yakalamak için yapıldığını kaydeden Bayraktar, bu nedenle bebeğin emmesi, ağlaması ya da genel görünümünün iyi olmasının tarama gerekliliğini ortadan kaldırmayacağını vurguladı.

Topuk Kanı ile Hangi Hastalıklar Taranıyor?

Bayraktar, topuk kanı taramasının yenidoğan sağlığı açısından önemli bir basamak olduğuna değinerek, bebeğin topuğundan alınan birkaç damla kanla bazı kalıtsal, metabolik ve hormonal hastalıklar açısından değerlendirme yapılabildiğini bildirdi.

Türkiye’de yenidoğan tarama programı kapsamında taranan hastalıklar arasında şunlar yer alıyor:

• Fenilketonüri
• Konjenital hipotiroidi
• Biyotinidaz eksikliği
• Kistik fibrozis
• Konjenital adrenal hiperplazi
• Spinal müsküler atrofi

Bayraktar, bu hastalıkların bir kısmının erken dönemde ilaç, özel beslenme, yakın takip ya da uygun tedavi yaklaşımlarıyla kontrol altına alınabileceğini belirtti.

Erken Tanı Tedavi Süreci İçin Kritik

Bazı hastalıklarda tedaviye geç kalınmasının geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açabileceğine işaret eden Bayraktar, bazı metabolik hastalıklarda uygun diyet tedavisine erken başlanmasının, bebeğin nörolojik gelişimi açısından büyük önem taşıdığını kaydetti.

Bayraktar, konjenital hipotiroidi gibi durumlarda erken tanı ve tedavinin zihinsel gelişimin korunmasına katkı sağladığını belirterek, şu değerlendirmede bulundu:

“SMA gibi bazı hastalıklarda da erken tanı, tedavi seçeneklerinin zamanında değerlendirilmesi açısından kritik olabilir. Bu nedenle yenidoğan taraması, sadece bir test değil, bebeğin geleceğini etkileyebilecek koruyucu bir sağlık uygulaması.”

Tarama sonuçlarının aileler tarafından doğru değerlendirilmesi gerektiğini ve şüpheli sonuçların kesin tanı anlamına gelmediğini aktaran Bayraktar, bu durumda ileri değerlendirme, tekrar test ya da ilgili uzmanlık alanlarına yönlendirme gerekebileceğini ifade etti.

Bayraktar, önemli olanın ailelerin paniğe kapılmadan sağlık ekibiyle iletişimde kalması ve önerilen kontrolleri aksatmaması olduğunu vurguladı.

Sonuç Takibi En Az Test Kadar Önemli

Yenidoğan taramalarında en kritik noktalardan birinin sonuçların takip edilmesi olduğunu kaydeden Bayraktar, topuk kanının alınması kadar sonucunun izlenmesinin de önemli olduğunu belirtti.

Ailelerin bebekleri için yapılan tarama testlerinin sonuçlarını takip etmesi gerektiğinin altını çizen Bayraktar, şunları kaydetti:

“Aile hekimi ya da çocuk hekimi tarafından yapılan yönlendirmelere mutlaka uymalı. Gecikmeler, bazı hastalıklarda tedavi başarısını olumsuz etkileyebilir. Yenidoğan dönemi, bebeğin sağlıklı yaşam temellerinin atıldığı çok hassas bir dönem. Yenidoğan taramaları, erken tanı sayesinde hem bebeğin yaşam kalitesini artırır hem de ailelerin ileride karşılaşabileceği ağır sağlık sorunlarının önüne geçilmesine yardımcı olur. Bu nedenle her bebeğin yenidoğan taramalarının zamanında yapılması ve sonuçlarının dikkatle takip edilmesi büyük önem taşıyor.”