Turbalıklar Büyüyor: Karbon Salımı Riski Artıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İSTANBUL (AA) – Yeşim Yüksel – İngiltere’deki Exeter Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü çalışmaya göre, Avrupa ve Kanada’nın Arktik bölgelerindeki turbalık alanların üçte ikisinde genişleme tespit edildi.
Bilim dergisi Nature Communications Earth and Environment’da yayımlanan araştırma, uydu verileri, drone görüntüleri ve yerinde gözlemlerle yapıldı. 1985–1995 dönemindeki veriler ile son 20 yıl karşılaştırıldı.

En büyük değişim yaz sıcaklıklarının arttığı bölgelerde gözlendi. Norveç’e bağlı Svalbard Adaları öne çıkan bölgeler arasında yer aldı.
Turbalıkların genişlemesi kısa vadede karbon depolamayı artırsa da uzun vadede aşırı ısınma ile karbon salımının hızlanabileceği vurgulandı.

Prof. Dr. Temel Sarıyıldız’dan Uyarılar

Bursa Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Temel Sarıyıldız, turbalıkların su dengesini koruma, biyoçeşitlilik ve karbon depolama açısından kritik önemde olduğunu belirterek şunları söyledi:

“Doğal turbalık alanların karbon salan ekosistemlere dönüşmesi; metan emisyonu artışı, organik madde ayrışması, turba yangınları ve arazi kullanım değişikliklerinden kaynaklanabilir.”

Sarıyıldız, küresel turbalık alanlarının dünya kara yüzeyinin %2,83’ünü kapladığını ve toplam toprak karbonunun %20–25’ini depoladığını hatırlattı. Türkiye’deki turbalıkların yaklaşık 2500–3000 hektar alan kapladığını belirtti.

Küresel Isınma Tehlikesi

Araştırmalara göre Arktik turbalıklar yakın gelecekte karbon yutağı olmaya devam edecek. Ancak yüzyıl ortalarına doğru kuruma, permafrost çözülmesi ve bitki örtüsü değişimi nedeniyle karbon kaynağına dönüşebilir.
Tropikal bölgelerde ise tarım ve ormancılık faaliyetleri nedeniyle 50 milyon hektar turbalık alan kayboldu.

Çözüm Önerileri

• Yasal koruma altına alma

• Yeniden sulama projeleri

• Yangın önleme çalışmaları

  

• Sürdürülebilir arazi kullanımı

• Halkın bilinçlendirilmesi ve uluslararası işbirliği

Sarıyıldız, turbalıkların karbon piyasalarında da dikkate alınması gerektiğini vurguladı.