Sıcaklıklardaki günlük değişimler sera gazlarıyla rekor kırıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İSTANBUL (AA) – İklim kriziyle birlikte ardışık günlerde yaşanan sıcaklık farkları rekor seviyelere ulaşıyor. Çinli akademisyenlerin yaptığı araştırmaya göre, geçmişte 1000 ila 3 bin yılda bir görülen aşırı günlük sıcaklık değişimleri, günümüzde 40 ila 60 yılda bir yaşanır hale geldi.

Nanjing Üniversitesi ve Çin Bilimler Akademisi uzmanlarının yürüttüğü ve Nature dergisinde yayımlanan çalışmada, 1961-2020 dönemi verileri ile 2100 yılına kadar olan iklim projeksiyonları incelendi.

Araştırmada, art arda gelen günlerdeki aşırı sıcaklık değişimlerinin, aşırı hava olaylarının çoğu zaman göz ardı edilen ancak giderek büyüyen bir boyutu olduğu vurgulandı. Bulgular, özellikle düşük ve orta enlemlerde bu tür değişimlerin sıklık, genlik ve toplam şiddetinin arttığını ortaya koydu.

Çalışmaya göre:

• ABD’nin batısı,

  

• Çin’in doğusu,

• Güney Amerika,

• Akdeniz Bölgesi

aşırı günlük sıcaklık değişimlerinin en hızlı arttığı bölgeler arasında yer aldı.

2022 yılında Çin’in doğusunda 22,9 derece, ABD’nin batısında ise 20,3 derece ile rekor düzeyde günlük sıcaklık farkı ölçüldü.

Uzmanlar, bu büyüklükteki değişimlerin görülme olasılığının:

• 1950–1985 döneminde: 1000–3000 yılda 1

• 1986–2021 döneminde: 40–60 yılda 1

seviyesine düştüğünü belirledi.

🎙️ “Ana tetikleyicisi sera gazı zorlaması”

İstanbul Teknik Üniversitesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkan Yardımcısı Deniz Demirhan, aşırı günlük sıcaklık değişimlerinin temel nedeninin sera gazı emisyonları olduğunu vurguladı.

“Sera gazı etkisiyle ısınan bir bölgede yüksek basınç alanları daha uzun süre kalıcı olabilir veya kuraklık sıklaşabilir. Bu durum, sıcaklıkların bir gün çok yükselip ertesi gün hızla düşmesine ortam oluşturur.”

Demirhan, sera gazlarının gezegenin enerji dengesini bozarak atmosferik dolaşımı ve toprak nemini etkilediğini, bunun da sıcaklık dalgalanmalarını artırdığını ifade etti.

⚠️ İnsan sağlığı, ekonomi ve tarım risk altında

Dr. Demirhan, ani sıcaklık değişimlerinin:

• bağışıklık sistemini zayıflattığını,

• kalp-damar ve solunum yolu hastalıklarını artırdığını,

• tarımsal üretimde kayıplara yol açtığını,

• enerji talebinde ani artışlar yaratarak altyapıyı zorladığını

belirtti.

İklim projeksiyonlarına göre 2050–2100 döneminde, özellikle tropikal ve orta enlem kara bölgelerinde bu tür aşırı günlük sıcaklık olaylarının yeni normal haline gelmesi bekleniyor.