Aziz Sancar Müzesi, Savur’daki tarihi konakta açıldı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

MARDİN (AA) – Nobel ödüllü Türk bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar’ın Mardin’in Savur ilçesinde doğup büyüdüğü tarihi konağın bir katı, restore edilerek Aziz Sancar Müzesi olarak açıldı.

Kültür ve Turizm Bakanlığınca yürütülen proje kapsamında müzeye dönüştürülen kat, Savur’un Sefa Mahallesi’nde, Sancar’ın doğup büyüdüğü ve hekimlik yaparken bir süre kaldığı tarihi konakta bulunuyor.

Müzenin açılış törenine katılan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Savur’da bilime adanmış bir ömrün, büyük bir azmin ve insanlığa duyulan inancın taçlandırılmasına tanıklık etmek için bir arada olduklarını söyledi.

Ersoy, müzenin gelecek kuşaklara aktaracağı mirası şu sözlerle anlattı:

“Nobel ödüllü bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar’ın doğup büyüdüğü bu evin kapılarını, onun hayatını, bilimsel çalışmalarını ve başarılarını gelecek kuşaklara aktaracak bir müze olarak açıyoruz.”

Prof. Dr. Sancar ile baba ocağında böylesi değerli bir vesileyle bir arada olmaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Ersoy, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Sayın Aziz Sancar, yürüttüğü ilmi çalışmalarla ülkemizin yetiştirdiği bilim insanlarının neler başarabileceğini bütün dünyaya göstermiş müstesna bir isimdir. Onun hikayesi, Savur’un sokaklarından başlayıp bilimin evrensel dünyasına uzanan bir başarı hikayesidir. Bu hikaye merak etmenin, çalışmanın, sabretmenin ve öğrenmekten hiçbir zaman vazgeçmemenin hikayesidir.

Sayın Sancar’ın başarısı yalnızca aldığı ödüllerle de ölçülemez. Onun başardıklarını hakkıyla idrak etmek için bilime duyduğu derin bağlılık, insanlığın ortak bilgi birikimine yaptığı güçlü katkı veya gençlerimize verdiği eşsiz ilham gibi farklı noktalara odaklanmak, ayrıntılara inmek gerekir.

Bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz bu müze tam olarak bu ayrıntıları görünür kılmak, başarının sonuçtan önce o sonuca ulaşmak için yürünen yolda, harcanan zamanda, sabırda, gayrette ve emekte saklı olduğunu göstermek için hayata geçirilmiş bir projedir.

İstiyoruz ki bu müzeyi ziyaret eden çocuklarımız ve gençlerimiz, burada yalnızca büyük bir bilim insanının hayatını öğrenmekle kalmasın; onun ilhamında kendi hayallerinin peşinden gidebileceklerini de görsün, bilimin, emeğin ve kararlılığın insanı nerelere taşıyabileceğini bu evin hikayesi üzerinden keşfetsin. Çünkü bir ülkenin geleceği, gençlerinin hayal kurabilmesi ve bu hayalleri gerçekleştirebileceklerine inanmasıyla şekillenir. Saygıdeğer Hocamızın hayat hikayesi, bu inancın en güçlü ve özel örneklerinden biridir.

Takdir edersiniz ki eğer bir insanın hayatına kapı aralıyorsanız, o hayatın geçtiği birincil mekan olan ev başlı başına en önemli değerdir. Duvarların dili olsa da konuşsa diyeceğimiz nokta aslında burasıdır.”

Sancar’ın kişisel tarihine tanıklık eden yapıyı bu farkındalıkla ele aldıklarını belirten Ersoy, konağın aynı zamanda Sancar’ın yetiştiği toplumsal yapının bir aynası olduğunu söyledi. Ersoy, yapının coğrafyanın yaşam tarzını ve tarihsel hafızasını yansıtan bir kültür varlığı olduğunu ifade etti.

Tarihi konakta kapsamlı restorasyon yapıldı

Ersoy, 1938 yılı öncesine uzanan geçmişi, taş duvarları, avlusu ve odalarıyla yapının Savur’un geleneksel konut mimarisini günümüze taşıdığını belirtti.

Konağın zaman içinde geçirdiği değişimlerle bir ailenin yaşamını sürdürme biçimini, ihtiyaçlarını ve geleneksel kent kültürünün gelişimini gözler önüne serdiğini anlatan Ersoy, müze işlevi kazandırılan evin kendisinin de ziyaretçilerin incelemesi gereken en değerli eserlerden biri olduğunu vurguladı.

Yapının taşıdığı değerleri gelecek nesillere mümkün olan en eksiksiz şekilde aktarmak amacıyla titiz bir restorasyon süreci yürüttüklerini belirten Ersoy, gereken bütün imalatların yapıldığını ve şu çalışmaların itinayla tamamlandığını söyledi:

• Yapısal güçlendirme
• Sıva, taş temizliği ve derz uygulamaları
• Betonarme döşeme ve yalıtım çalışmaları

Ersoy, özgün mimari karakteri korumak amacıyla çörten, baca, taş silme, motif ve kitabe gibi mimari elemanlara yönelik uygulamalar gerçekleştirdiklerini anlattı. Çörten, çatılarda biriken yağmur ve kar sularını duvarlara zarar vermeden dışarıya ve uzağa akıtan mimari su tahliye elemanı olarak kullanılıyor.

Konağın tüm iç mekanının dönemin özgün işlevine uygun olarak düzenlendiğini belirten Ersoy, evin özgün yaşam düzenini yansıtan teşhir ve tanzim çalışmalarının da yapıldığını ifade etti.

395 metrekarelik katta üç sergi salonu hazırlandı

Ersoy, 4 katlı kargir yapının 395 metrekarelik katında müze düzeni oluşturduklarını belirterek şunları söyledi:

“Sayın Hocamızın hayatına dair fotoğrafların, tıp aletlerinin, diplomalarının, cübbelerinin, aldığı hediyelerin ve ödüllerin, ayrıca bilimsel çalışmalarına ilişkin dosyaların sergilendiği üç ayrı salon hazırladık. Böylece kendisinin doğup yetiştiği mekandan azmiyle, aklıyla, çalışkanlığıyla eriştiği ilmi mevki ve makamlara bir yol açmış olduk. Bu yol, geçmişten bugüne Prof. Dr. Aziz Sancar’ın hayat ve bilim yolculuğuna yarenlik etmek isteyen herkesi ağırlamak için bekliyor.”

Birinci katı müzeleştirilen yapının bodrumunun ve diğer katlarının Mardin Valiliğince okuma salonu ve bilim merkezi olarak kullanılacağını belirten Ersoy, şu temennide bulundu:

“Dilerim ki burası Sayın Aziz Sancar için olduğu gibi nice çocuğumuz ve gencimiz için de hayal ve hedeflerine ulaşmada başlangıç noktası olsun.”

Türkiye’nin dört bir yanındaki kültür varlıklarını korurken onları toplumla buluşturan, yaşayan ve yeni anlamlar kazanan mekanlara dönüştürmeyi arzu ettiklerini dile getiren Ersoy, Aziz Sancar Müzesi’nin bu yaklaşımın çok özel bir örneği olduğunu söyledi.

Ersoy’dan bilimsel miras ve gelecek kuşaklar vurgusu

Ersoy, müzenin bir yönüyle Sancar’ın hayatını ve bilimsel mirasını yaşatacağını, diğer yönüyle de Savur’un tarihi kimliğini koruyarak geleceğe taşıyacağını belirtti.

Eserin ortaya çıkmasında emeği geçen uzmanlara, mimarlara, restoratörlere, sanat tarihçilerine ve uygulama ekiplerine teşekkür eden Ersoy, şöyle konuştu:

“Bu anlamlı günün gerçekleşmesine vesile olan Sayın Prof. Dr. Aziz Sancar’a ve ailesine de şükranlarımı sunuyorum. Saygıdeğer Hocam, hayatınızla, mücadelelerinizle, azminizle ve başarılarınızla, eğitimci ve bilim adamı olarak hayatına dokunduğunuz nice insanla bizlere büyük bir gurur kaynağı, bu ülkenin çocuklarına eşsiz bir örnek ve ilham oldunuz, olmaya devam ediyorsunuz. Şüphesiz ki taşıdığınız meşaleyi devralacak her yeni neslin aklında ve gönlünde Aziz Sancar ismi daima yankı bulacaktır. Aziz Sancar Müzesi’nin ülkemizin kültür hayatına hayırlı olmasını temenni ediyorum.”

Vali Akkoyun: Müze, gençlere ilham kaynağı olacak

Mardin Valisi Tuncay Akkoyun, kentin tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yaptığını, farklı din ve inançtan insanların yıllarca huzur ve hoşgörü içerisinde bir arada yaşadığını söyledi. Akkoyun, yıllardır süren kardeşlik ikliminin bölgenin tarihi ve kültürüyle bütünleştiğini belirtti.

Bölgenin en eski yerleşim yerlerinden Savur’un da farklı kültürlerin kardeşçe yaşadığı köklü bir geleneği bünyesinde barındırdığını ifade eden Akkoyun, Zinciriye, Kasımiye ve Hatuniye medreseleri başta olmak üzere kentteki tüm medreselerin, bu toprakların geçmişten günümüze süregelen ilim yolculuğunda medeniyetin emaneti olan tarih ve kültür varlıkları olduğunu vurguladı.

Akkoyun, Aziz Sancar Müzesi’nin açılışının bu değerlere sahip çıkma kararlılıklarının bir göstergesi olduğunu ve gençlere ilham kaynağı olacağını dile getirdi.

Sancar’ın çocukluğunun, gençliğinin ve ilk doktorluk yıllarının geçtiği tarihi evi müze, okuma salonu, kültür merkezi ve bilim yuvası olarak şehre kazandırmanın gururunu yaşadıklarını belirten Akkoyun, yapının yaşayan, üreten ve ilham veren bir kültür varlığı olarak geçmiş ile gelecek arasında güçlü bir köprü kuracağını söyledi.

Akkoyun, müzenin gençler açısından önemini şöyle ifade etti:

“Bu müze, Aziz Sancar’ın azmini ve başarısını örnek almaları için gençlere önemli imkan sağlayacak.”

Akkoyun, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Gayemiz ilmi hikmete dönüştüren, geçmişi unutmadan geleceğe yürüyen, bilgiyi insana ve topluma fayda sağlayacak şekilde kullanan, özgüven sahibi, dünyayı anlayan ama kendi öz değerlerinden kopmayan bireyler yetiştirmektir. Bu kadim topraklarda doğup büyüyen ve dönemlerin ötesinde icraatlar ortaya koyan büyük bilim insanı El-Cezeri’nin, Nobel ödüllü kıymetli hemşehrimiz Aziz Sancar’ın izinden gidecek, daha pek çok bilim insanının, kıymetli gençlerimizin arasından çıkacağına da yürekten inanıyoruz.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde ülkemizde ve ilimizde sağlanan huzur, güven ve istikrar ortamıyla Mardin’imiz artık sosyal ve kültürel gelişmelerin odağı haline gelmiştir. Biliyoruz ki Türkiye’nin huzuru Mardin’in, Savur’un huzurudur. Devletimizin tüm imkanlarıyla, şehrimizin kaynaklarını güçlü ve verimli bir şekilde kullanarak imkanları harekete geçirip gerek yatırımlar ve gerekse huzur ortamını arttırmak ve güçlendirmek için her türlü adımı atıyoruz.

Terörsüz Türkiye süreciyle oluşan huzur ortamı şehrimizin tarım, sanayi ve turizm alanında ivme kazanmasına ve daha fazla yatırım, istihdam ve refahın artmasına vesile olmaktadır. Her şeyden önce aslolan birliğimiz, beraberliğimiz, kardeşliğimizdir. Kardeşliğin, birliğin, beraberliğin, huzurun olduğu yerde turizm, tarım, sanayi, ticaret, istihdam ve refah olur. Mardin’imizin ve Savur’umuzun her alanda daha da gelişmesi ve kalkınması için gayretle çalışıyoruz.

Aziz Sancar Müzesi’nin proje aşamasından hayata geçirilmesine kadar emeği geçen başta Sayın Cumhurbaşkanımıza şükranlarımızı arz ediyoruz. Yine Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Mehmet Nuri Ersoy’a buradan tüm Mardinliler adına şükranlarımızı arz ediyoruz. Bakanlığımızın değerli bürokratlarına, Kültür Varlıkları Müzeler Genel Müdürümüze ve personele, tüm kamu kurum ve kuruluşlarımıza ve emeği geçen herkese teşekkürlerimizi sunuyoruz. Saygıdeğer Hocam, tekrar baba ocağına hoş geldiniz, şeref verdiniz.”

Aziz Sancar’dan yeni projeler ve bilim eğitimi mesajı

Prof. Dr. Aziz Sancar, projenin hayata geçirilmesinde katkısı bulunan herkese teşekkür etti.

Sancar, bilim yolculuğunu ve Türkiye’yi temsil etme sorumluluğunu şu sözlerle anlattı:

“Hayatta en mutlu olduğum günler Sirkeci’de doktorluk yaptığım günlerdi. Oradaki çocuklarımıza, hanımlarımıza hizmet etmekti. Ondan sonra Amerika’ya gittim ve Amerika’da benim üstümde büyük bir yük taşıdım. Çünkü kendimi Amerika’da Türkiye’yi temsil ediyor olarak biliyordum ve Amerikalılar Türkiye hakkında o zaman bir şey bilmiyorlardı. Amerika’nın, Türkiye’den bilim adamı çıkar mı, çıkmaz mı, haberi yoktu.

Biraz inatçı bir adamım, ‘Ben size gösteririm, Türkiye’den bilim adamı çıkar.’ dedim. O düşünceyle gece gündüz çalıştım. Hanım da benim gibi bir bilim adamıydı. Beraber aynı bölümdeydik ve nasıl çalıştığımı biliyordu. Gece gündüz çalıştım ve başarılı oldum.

Fakat her zaman Türkiye benim için birinci sırada yer alıyordu. Her fırsatta Türkiye’nin, Türklerin tarihini, dünya kültürüne, dünya medeniyetine katkılarını vurguladım ve elimden geldiği kadar Amerikalılara ve başka ülkelerden Amerika’ya gelmiş insanlara öğretmeye çalıştım. Umarım Nobel ödülü de bu konuda yardımcı olmuştur. Hala memleketimi temsil etmeye devam ediyorum ve yine elimden geldiği kadar yeni projeler üzerinde çalışıp hem Türkiye’yi hem de Savur’u dünyaya tanıtmaya çalışacağım.”

Müzenin restorasyonunda görev alan müteahhit Dilber Doğan Nozoğlu’na da teşekkür eden Sancar, şöyle konuştu:

“Gerçekten hem otantik hem de harika bir müze olmuş ve inşallah ciddi bilim yuvası olur. TÜBİTAK ile tekrar konuşurum, burayı desteklememiz lazım, burada çocukların bilim öğrenmesi lazım. Bunu inşallah gerçekleştiririz. Sağ olun, beni çok onurlandırdınız. Allah sizden razı olsun.”

Zemin kat için TÜBİTAK Bilim Merkezi projesi

Savur Belediye Başkanı Engin Uğur Hamidi, Sancar’a bilime ve insanlığa yaptığı hizmetlerden dolayı teşekkür etti.

Savur halkının Sancar’ı sevgi ve coşkuyla karşıladığını belirten Hamidi, şunları söyledi:

“Savur halkı size minnettar. Bugün burada sadece bir müze açılışı yapılmıyor, burası Savur’un gençlerine, çocuklarına ilham kaynağı olacak. Bu müze sayesinde nice Aziz Sancarlar sizden ilham alarak bilime atılacaklar.”

Sancar’ın yalnızca bir bilim insanı olmadığını, kişiliğiyle de örnek olduğunu dile getiren Hamidi, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Nobel ödülünü alırken ‘Bu ödülü cumhuriyete borçluyum’ diyerek, Anıtkabir’e armağan etmiştir. Buranın zemin katının TÜBİTAK Bilim Merkezi olması yönünde projemiz var. İnşallah o da hayata geçirildikten sonra burası Savurlu çocuklar için bir bilim yuvası olacak.

Bu projenin hayata geçmesinde Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’a en kalbi şükranlarımı sunuyorum, Savur halkı adına. Sayın Kültür ve Turizm Bakanımız Mehmet Nuri Ersoy’a da bu güzel eser için şükranlarımı sunuyorum. Aziz Hocamızın hakkını ödeyemeyiz. Bugün Savur dünyada tanınıyorsa Aziz Hocamız sayesindedir. Sayın Valimizin talimatlarıyla Savur’un Köprübaşı mevkisine Aziz Sancar Bulvarı kazandırdık.”

Kurdele kesilerek müzenin açılışı gerçekleştirildi

Konuşmaların ardından Bakan Ersoy ve Vali Akkoyun, Sancar’a; kendisinin, annesinin, babasının ve arkadaşlarının fotoğrafları ile doğum belgesi ve diploma defterinin bulunduğu bir tablo hediye etti.

Daha sonra kurdele kesilerek müzenin açılışı gerçekleştirildi. Bakan Ersoy, Vali Akkoyun, Prof. Dr. Sancar ve davetliler müzeyi gezdi.

Açılışta çocuklar, büyük ilgi gösterdikleri Ersoy ve Sancar ile fotoğraf çektirdi.

Törene; Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, Savur Kaymakamı Enes Emircan Buyuran, Cumhuriyet Başsavcısı Hakan Hanay, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Ercan Atasoy, İl Emniyet Müdürü Mustafa Varol, Mardin Artuklu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İbrahim Özcoşar, AK Parti İl Başkanı Mehmet Uncu, MHP İl Başkanı Ferhan Bozkuş, vali yardımcıları, belediye başkanları, kurum müdürleri, Sancar’ın yakınları ve vatandaşlar katıldı.