“Siyonizm Önce Edebiyatta Doğdu”: İsrail’in Temelleri Kitaplarda Atıldı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

ANKARA (AA) – ŞULE ÖZKAN
Yazar Peren Birsaygılı Mut, siyonizmin yalnızca siyasi bir ideoloji değil, çok daha önce edebiyatın ve kültürün içinde şekillenmiş bir düşünce yapısı olduğunu söyledi.

Mut, “İsrail’in Zihin Haritası: Siyonist Edebiyat – Portreler, Yayınlar, Söylemler” adlı kitabında siyonist düşüncenin köklerini anlattı.

“Siyonist kültür ve edebiyat olmasaydı, belki de 14 Mayıs 1948’te İsrail’in kuruluşunu göremeyecektik. Çünkü bu ideoloji önce zihinsel olarak inşa edildi.”

Mut’a göre, siyonizmin temelleri 19. yüzyılda İngiliz, Fransız, Alman ve Rus edebiyatında atıldı. Theodor Herzl’in 1897’deki Birinci Siyonist Kongresi’nden çok önce, Yahudi halkına yönelik mitler ve ulusal hedefler edebi metinlerle inşa edilmişti.

✍️ “Kudüs, sadece dini değil, ulusal bir sembol haline geldi”

Mut, edebi metinlerde Kudüs ve Siyon gibi kavramların yalnızca dini değil, aynı zamanda ulusal hedef olarak yansıtıldığını vurguladı.

“Filistin toprakları ‘boş, verimli, halksız’ olarak anlatıldı. O meşhur ‘topraksız bir halk için halksız bir toprak’ sloganı siyasetten önce edebiyatta doğdu.”

“Modern İbranice de bir edebi projeydi”

Mut, siyonist kültürün en önemli taşıyıcısının dil olduğunu belirtti.
Modern İbranice’nin canlandırılması, hem edebi metinlerin hem de ulus inşasının temelini oluşturdu. Bu sürecin en önemli aktörlerinden biri olarak Eliezer Ben Yehuda öne çıktı.

“Kültürel siyonizm Ahad Ha’am ile temsil edilirken, siyasi siyonizmin lideri Theodor Herzl idi. Herzl İbranice bilmezdi; metinlerini Almanca yazardı.”

️ Siyonist Edebiyatın Öncüleri: Disraeli, Eliot, Bialik…

Kitabında 30 yazara yer veren Mut, Benjamin Disraeli, George Eliot, Hayim Nahman Bialik, Max Nordau ve Rachel Bluwstein gibi isimlerin siyonist düşünceyi edebiyat yoluyla yaygınlaştırdığını söyledi.

Bu isimlerin metinlerinde Filistin halkının ya yok sayıldığını ya da aşağılandığını belirten Mut:

“Bazı eserlerde Filistinliler kaba, cahil ve eğitimsiz olarak sunuluyor. Bu da sömürgeci bir bakış açısının edebi tezahürüdür.”

“Siyonist Yazarlar İsrail’in Hafızasını Kurdu”

Bugün bu yazarların adının İsrail’de caddelere, okullara, müzelere verildiğini hatırlatan Mut:

“Bu isimler yalnızca edebi değil, ideolojik devamlılığın da taşıyıcısı olarak görülüyor. İsrail’de eğitim müfredatının parçası haline geldiler.”

7 Ekim sonrasında ortaya çıkan gelişmelerin, siyonist söylemlerin çelişkilerini gözler önüne serdiğini vurgulayan Mut, “Siyonizm son demlerini yaşıyor olabilir” dedi.